چشم اندازى بر انتخابات مجلس در اندیشه تابناک امام خمینی (ره) (5)
شرایط نامزدهاى اصلح و معیار انتخاب از منظر حضرت امام(ره)
با توجه به اهمیت و جایگاه مجلس شوراى اسلامى در اندیشه سیاسى حضرت امام (ره)و همچنین در حقوق اساسى نظام جمهورى اسلامى و تأثیر آن بر تمام امور زندگى مردم وسرنوشت انقلاب اسلامى و با توجه به لزوم حضور آگاهانه مردم در انتخاب نامزداصلح، ضرورى است تا نمایى از سیماى یک نماینده مجلس شوراى اسلامى ترسیم گردد. که همگان با تأسى از افکار و اندیشه هاى حضرت امام (ره) در حفظ و حراست از این رکن رکین نظام دقت لازم را عنایت نمایند چراکه «مجلس خوب مملکت را آباد و مجلس بدموجب همه بدبختى ها است» و نباید فراموش کرد که «اگر اصلح را انتخاب کنید کارى اسلامى مى کنید و این یک محکى است براى خودتان که تشخیص بدهید، انتخاب شمابراى اسلام است یا براى خودتان»[1]
پس مردم باید بعد از تأئید شوراى نگهبان از میان افراد موجود، فرد صالح یا اصلح راانتخاب کنند. شرایط نماینده صالح در سخنان حضرت امام (ره) را در عناوین زیر مى توان خلاصه کرد.
1 - وفادارى به اسلام، جمهورى اسلامى و قانون اساسى:
بر اساس اصل اول قانون اساسى جمهورى اسلامى ایران حکومت ایران داراى شکل وماهیت جمهورى اسلامى است که ملت ایران، بر اساس اعتقاد دیرینه اش به حکومت حق و عدل قرآن در پى انقلاب اسلامى آن را برگزید. همچنین در اصل دوم قانون اساسى بیان گردیده که جمهورى اسلامى بر پایه توحید و ایمان به خداى تعالى استوار گشته است، پس اعتقاد به اسلام و شناخت، آن به عنوان مکتبى که در تمام شئون زندگى انسان ها داراى برنامه و هدف است ضرورى است و بنابراین وفادارى به احکام آن از شرایط بدیهى واولیه یک نماینده مجلس خواهد بود که حضرت امام (ره) بدین نکته چنین اشاره مى فرماید:
«انتخاب اصلح، یعنى انتخاب فردى که تعهد به اسلام و حیثیت آن داشته باشد»[2]
در اندیشه سیاسى حضرت امام (ره) تعارض و شکافى میان اسلام و جمهورى اسلامى نمى توان یافت بلکه سیستم جمهورى اسلامى، نظام عملى و کاربرى قوانین اسلام و قرآن است. بنابراین یک نماینده مجلس باید به جمهورى اسلامى و قانون اساسى معتقد باشدچنانکه حضرت امام (ره) در سخنان خویش بارها به این نکته اشاره فرموده اند:
«من متواضعانه از شما مى خواهم که حتى الامکان در انتخاب اشخاص با هم موافقت نمایید... و سرنوشت اسلام و کشور خود را به دست کسانى دهید که به اسلام و جمهورى اسلامى و قانون اساسى معتقد و نسبت به احکام نورانى الهى متعهد باشند»[3]
حضرت امام (ره) در کلامى دیگر ضمن توصیه مردم به مطالعه دقیق در سوابق نامزدها، شرایطى را مقرر و انحراف از آن را خیانت به اسلام و کشور تلقى نموده اند:
«ملت مبارز و متعهد با مطالعه دقیق در سوابق اشخاص و گروهها، آراءِ خود رابه اشخاص دهند که به اسلام عزیز و قانون اساسى وفادار باشند... انحراف از این امر مهم اسلامى، خیانت به اسلام و کشور است و موجب مسئولیت عظیم است»[4]
2 - التزام عملى به ولایت مطلقه فقیه:
کسانى که به مجلس قانون گذارى در نظام اسلامى راه مى یابند باید معتقد به نظام ولایتمدارى باشند یعنى به اصل ولایت مطلقه فقیه اعتقاد و التزام عملى داشته باشند و آن را رأس هرم مدیریتى نظام بدانند و کلیه اختیارات و شئون حکومتى، اجرایى وتصمیم گیرى که براى پیامبر اکرم و ائمه معصومین متصور است براى ولى فقیه قائل باشند.و مشروعیت نظام اسلامى را در حاکمیت ولایت فقیه بدانند و در طرح ها و تصویب لایحه ها، رهنمودها و راهبردهاى رهبرى را در نظر داشته باشند و در برابر احکام حکومتى که بر اساس مصالح نظام ابلاغ مى شود عملاً سر تسلیم فرود آورند.
امام در این باره مى فرماید:
«ما اوصاف رئیس جمهور و اوصاف وکلایى که بعد مى خواهید ان شاءاللَّه تعیین کنید، باید بگوئیم و شما خودتان انتخاب کنید و از تفرقه و تفرّق پرهیز کنید...]اصلح[ شخصى است که تعهد به اسلام دارد، اعتقاد به قوانین اسلامى دارد و درمقابل قانون اساسى، خاضع است و اصل صد و دهم که ظاهراً راجع به ولایت فقیه است، معتقد است و وفادار است نسبت به او، یک همچون شخصى را شماهاخودتان انتخاب کنید و گروه هاى مردم را هم وادار کنید که یک همچون شخصى را انتخاب کنند و از تفرقه بپرهیزید.»[5]
بنابراین، اعتقاد و وفادارى به ولى امر، یکى از شرایط زمامداران از دیدگاه امام راحل است که انتخاب کنندگان باید نسبت به نامزدها در نظر بگیرند.
3- برخوردارى از بصیرت و شعور سیاسى و حافظ منافع ملى:
پس از تأسیس نظام جمهورى اسلامى ایران و ظهور حاکمیت سیاسى دینى در عرصه جهانى و پى ریزى سیاستى نوین بر مبناى دین، بنیانگزار کبیر انقلاب اسلامى اثبات کردکه مى توان در دنیاى پرآشوب صنعتى و سیاسى پیچیده و صحنه هاى تنازع بقاءِ بین المللى قدم نهاد و در برابر دنیاى تزویر سیاستمداران قد علم کرد و خط بطلانى بر فرضیه هاى سکولاریسم یا جدانگارى دین و سیاست کشیده بنابراین دست اندرکاران نظام و به ویژه نمایندگان مجلس ناگزیر از ارتباط با دنیاى پرآشوب کنونى هستند و لازمه این کار،برخوردارى از خودسازى، بصیرت، زیرکى و فهم عمیق در امور سیاسى داخل و خارج کشور مى باشد. بر همین اساس امام راحل مى فرماید:
«رأى خود را به شخصى که... داراى بصیرت در امر دین و دنیا و منزه از گرایش به شرق و غرب و مکتبهاى انحرافى و داراى دید سیاسى است بدهید.»[6]
زیرا که «مجلس امروز مواجه است با دنیاى پرآشوب صنعتى و سیاسى پیچیده وفرهنگ هاى غربى و شرقى و صحنه هاى تنازع بقاءِ بین المللى»[7]
حضرت امام (ره) در خصوص نحوه برخورد مردم با ذلت پذیران در عرصه روابطبین المللى فرموده اند:
«هر کس در هر مقام که خیال سازش با شرق و غرب را داشت، بى محابا وبدون هیچ ملاحظه اى او را از صحنه روزگار براندازید.»[8]
«سیاست نه شرقى و نه غربى را در تمام زمینه هاى داخلى و روابط خارجى حفظ کنید و کسى را که خداى نخواسته به شرق و یا به غرب گرایش دارد،هدایت کنید و اگر نپذیرفت او را منزوى نمایید.»[9]
زیرا که چنین اشخاصى به دلیل عدم اعتقاد و ضعف بنیه اعتقادى به مبانى دینى، دربرابر دشمن مرعوب شده و با هر اشاره و اخمى از سوى دشمن خود را مى بازند و اسیرسیاست بازیهاى شیطانى مى گردند لذا اگر چنین اشخاصى به مجلس نفوذ کنند عزت وافتخار حسینى امت شهید پرور را خدشه دار ساخته و مملکت را ذلیلانه و یک شبه به دشمن مى سپارند.
امام راحل در پیام دیگر خویش به مناسبت انتخابات مجلس در زمینه خیرخواهى امت و تقدم مصلحت جامعه بر فرد توصیه نموده اند:
«امید است ملت مبارز، متعهد با مطالعه دقیق در سوابق اشخاص و گروهها آراءِخود را به اشخاص دهند که... به خیرخواهى امت معروف و موصوف باشند، بایدملت شریف بدانند که انحراف از این امر مهم اسلامى، خیانت به اسلام و کشوراست و موجب مسئولیت عظیم است.»[10]
آن حضرت در فراز دیگرى از سخنان خویش اهمیت این ویژگى و شرط مهم راگوشزد نمود و خطاب به ملت مبارز مى فرماید:
«من متواضعانه از شما مى خواهم که حتى الامکان در انتخاب اشخاص با هم موافقت نمایید... و سرنوشت اسلام و کشور را به دست کسانى دهید که منفعت خود را بر مصلحت کشور مقدم ندارند.»[11]
حضرت امام (ره) در پیامى به مناسبت دومین مرحله انتخابات مجلس شوراى اسلامى مى فرماید:
«باید ملت شریف بدانند که اسلام عزیزتر از آن است که براى هواهاى نفسانى وجلب توجه گروهها یا اشخاص پشت به آن نموده و مقاصد فانى خود را برمقاصد عالى و باقى حق تعالى مقدم دارند
چشم اندازى بر انتخابات مجلس در اندیشه تابناک امام خمینی (ره) (6)
4 - متعهد، متخصص و متفکر بودن:
- تعهد:
یکى دیگر از صفات نمایندگان مجلس، تعهد و پافشارى بر اصول و ارزشها وآرمانهاى انقلاب اسلامى است که از بیان امام خمینى به عنوان یکى از شرایطخدشه ناپذیر مسئولین و کارگذاران نظام مطرح شده است. امام در وصیت نامه سیاسى -الهى خویش خطاب به نسل آینده مى فرماید:
«از مهمات امور تعهد وکلاى مجلس شوراى اسلامى است. ما دیدیم که اسلام وکشور ایران چه صدمات بسیار غم انگیزى از مجلس شوراى اسلامى غیر صالح و منحرف، بعد از مشروطه تا عصر رژیم جنایتکار پهلوى و از هر زمان بدتر وخطرناک تر این رژیم تحمیلى فاسد خورد و چه مصیبت ها و خسارتهاى جان فرسا از این جنایتکاران بى ارزش و نوکرمآب به کشور و ملت وارد شد. در این پنجاه سال یک اکثریت قلابى منحرف در مقابل یک اقلیت مظلوم موجب شد که هرچه انگلستان و شوروى و اخیراً آمریکا خواستند با دست همین منحرفان ازخدا بى خبر انجام دهند و کشور را به تباهى و نیستى کشانند»[13]
حضرت امام (ره) در بخشى از سخنان خویش در زمینه محاسن و آثار مثبت حضور افراد متعهد در مجلس شوراى اسلامى مى فرماید:
«اشخاصى که متعهد هستند... و در صراط مستقیم انسانیت هستند، به مجالس ومجلس شورا بفرستیم. تا ان شاءالله اسلام به آن معنایى که هست، اسلام به این حقیقتى که هست، در ایران پیاده شود.»[14]
بنابراین امام وجود افراد متعهد را سبب پیاده شدن اسلام حقیقى مى دانند چراکه مجلس با تصویب قوانین اسلامى و صحیح زمینه برپایى و استمرار نظام سیاسى اسلام را فراهم خواهد آورد.
- متفکر
چون وظیفه اصلى نمایندگان مجلس تفکر در قانونگذارى و نظارت بر حسن اجراى آن است لذا با ورود افراد غیر متعهد و متفکر چنانکه، طرحها و لوایح، بدون کارشناسى کافى به شوراى نگهبان فرستاده شود و شوراى نگهبان با در نظر گرفتن قوانین اسلام آن را ردکند و این عمل تکرار شود موجب وهن مجلس، اتلاف وقت و هدر رفتن بیت المال وهمچنین موجب دلسردى مردم و در نتیجه کاهش مشارکت انتخاباتى خواهیم شد. برهمین اساس حضرت امام راحل (ره) کسانى را به عنوان اصلح معرفى نماید که علاوه برتعهدکارى، متفکر نیز باشند:
«امید آن دارم که با وحدت کلمه و کوشش در راه التیام بین قشرهاى مختلف موفق شوید که نمایندگان متعهد، متفکر، دلسوز به ملت و به خصوص طبقه مستضعف و خدمتگذار به اسلام و مسلمین، در مجلس شوراى اسلامى بفرستید.»[15]
- تخصص:
مقوله پرداختن به امر تخصص در انتخابات مجلس شوراى اسلامى نیز حائز اهمیت مى باشد چراکه با توجه به رسالت خطیر مجلس در تعیین سرنوشت کشور و تصمیم گیرى در موضوعات کلان و حیاتى مملکت ضرورى است که این نهاد در زیر مجموعه خودکمیسیون هاى تخصصى درباره موضوعات مختلف را داشته باشد که مباحث تخصصى وپایه اى جهت طرح در مجلس در آنجا مطرح و به شور گذارده شود و کلیه موضوعات،نیازمندیها، مشکلات مطالبات و برنامه و استراتژیهاى لازم براى اداره نظام اجرایى کشور و همچنین کلیّه طرحها و لوایح فرهنگى، اقتصادى، اجتماعى، امنیتى... درکمیسیونهاى مربوطه و با حضور و دعوت از متخصصین و افراد کارآزموده مورد کنکاش قرار گیرد تا برنامه اى اصولى و جامع جمیع جهات تدوین و ارائه شود.
حضرت امام خمینى (ره) بر همین اساس در بخشى از سخنان خویش، به لزوم تخصصى بودن قوه مقننه اشاره فرموده اند:
«این مجلسى است که باید سیاست نه شرقى، نه غربى را در جهان دو قطبى اجراکند و احکام سیاسى و اجتماعى و اقتصادى و فرهنگى اسلام را که به طاق فراموشى سپرده شده بود و قرن ها منزوى بود، به صحنه آورد و چنین مجلسى است که قدرت روحى مافوق عادى و قدرت تشخیص مسائل پیچیده جهان وقدرت تصمیم گیرى هاى قاطع، بى گرایش به دو قطب الحادى و سرمایه دارى رالازم دارد، چنین مجلسى در کمیسیون هاى مختلفش، کارشناسان و متخصصان متعهد و زبردست لازم دارد»[16]
«یکى از وظایف مهم شرعى و عقلى ما براى حفظ اسلام و مصالح کشور، حضوردر حوزه هاى انتخابیه و رأى دادن به نمایندگان صالح کاردان ومطلع بر اوضاع سیاسى جهان و سایر چیزهایى که کشور به آنها احتیاج دارد مى باشد چه ازروحانیون باشند، چه نباشند و مجلس چنانچه محتاج به علما و روحانیون مطلع از احکام شرعى و سیاسى اسلام است، محتاج به متخصصین رشته هاى مختلفى است که کشور احتیاج به آنها دارد»[17]
حضرت امام فلسفه این ضرورت را چنین بیان مى کنند:
«مجلس مى خواهد ایران را در مقابل جهان اداره کند، مجلس یک چیزى نیست که بخواهد ایران را در مقابل خودش درست بکند، ایران در مقابل جهان است امروز،آن هم یک جهان امروزى، ایران امروزى که تک است در دنیا و جهان امروزى که همه مهاجمند، همه مهاجم به شما هستند.»[18]
- اخلاق اسلامى
در فرهنگ اسلامى، خلق نیکو، حکمت نهایى وحى و علت بعثت پیامبراکرم(ص)برشمرده شده است و نیز در قرآن کریم، اخلاق نیکوى پیامبر اکرم، باعث استحکام حکومت و عامل اساسى جذب مردم ذکر شده است. حضرت امام خمینى هم در سفارش خود به ملت ایران، بر همین اصل مهم تکیه نموده و توصیه مى کند که نمایندگان را انتخاب نمائید که مزین به اخلاق اسلامى باشند.
«وکیل هایى که آراسته هستند به اخلاق خوب، متعهّد هستند به اسلام را انتخاب کنید.[19]
مجلس، مجلسى اسلامى است و باید اخلاق همه در انتخابات هم اخلاق اسلامى باشد.»[20]
در مبحث اخلاق اسلامى به عنوان یکى از شرایط و معیارهاى انتخاب از نظرحضرت امام خمینى (ره) مقولات دیگرى نیز قابل ذکر مى باشد که به شرح ذیل مى توان بدان پرداخت.
5/1 - تقوا
صفت تقوا، حالت خود نگهدارى و حفظ نفس انسانى است از آنچه که او را به سوى خطا و گناه سوق مى دهد. این حالت در فرهنگ قرآنى به عنوان یک معیار کرامت وبرترى هر فردى نزد خداوند بیان گردیده است. البته منظور از تقوا در این مبحث اعم ازتقواى دینى است و شامل تقواى سیاسى، تقواى مالى و... مى شود.
حضرت امام (ره) نیز در مورد اهمیت این امر مى فرماید:
«شرافت به تقواست، شرافت به این است که تبعیت از اسلام، هر کس بیشترتبعیت از اسلام کرد، بیشتر شرافت دارد و هر کس کمتر، شرافت کم است، ولواینکه بسته به رسول اکرم باشد.»[21]
در اندیشه حضرت امام، براى انتخاب یک نماینده اصلح و ویژگى هاى نامزدهاى انتخاباتى به مصادیقى از تقوا برمى خوریم که بدین شرح مى باشد.
5/1/1 - در صراط مستقیم انسانیت بودن.
حضرت امام خمینى، این شرط اساسى را براى یک نماینده لازم و واجب مى داند ونتیجه انتخاب چنین شخصى را پیاده شدن اسلام حقیقى ذکر کرده است:
«اشخاصى که سالم هستند، اشخاص که بصیرت دارند و هیچ انحراف ندارند ودر صراط مستقیم انسانیت هستند به مجالس و مجلس شورا بفرستیم تا اینکه ان شاءاللَّه اسلام به آن معنایى که هست، اسلام به این حقیقتى که هست در ایران پیاده شود.»[22]
5/1/2 - عدم احتمال انحراف عقیدتى و اخلاقى.
انحراف از اسلام، فرد و جامعه را با آسیب ها و خطراتى مواجه مى نماید بدیهى است که خطر انحراف در سطح نمایندگان مجلس که بنا به وظیفه ذاتى قوانین فردى و اجتماعى یک جامعه را طرح و بررسى و برنامه ریزى مى کنند خطرى بسیار عظیم و مشکل آفرین خواهد بود. زیرا که نماینده منحرف و فاسد مى تواند با رأى خود یک لایحه و طرح را درمجلس به تصویب رساند که تا مدتها آثار سوء و تخریبى آن در جامعه نمایان باشد.
حضرت امام خمینى (ره) در بیان اهمیت یک رأى نماینده مجلس مى فرماید:
«شما نمایندگان محترم مى توانید با یک رأى خود خدمت ارزشمندى به خدا وخلق نمایید و بالعکس مى توانید یک خطر بزرگ را از کشور و اسلام رفع کنید وبالعکس.»[23]
امام بدلیل اهمیت و جایگاه رفیع مجلس و جلوگیرى از هر گونه سوء استفاده از مقام قانونگذارى و قدرت مجلس، نه تنها «قطع و یقین به عدم انحراف» را کافى نمى دانند بلکه معتقدند: اگر احتمال انحراف اخلاقى عقیدتى و اعمالى در نامزدى داده مى شود، نباید به اواعتماد کرد و رأى خود را به او اختصاص داد:
«باید به اشخاصى که احتمال انحراف در آنان مى رود رأى ندهند، چه احتمال انحراف عقیدتى، اعمالى و یا اخلاقى باعث مى شود که به چنین اشخاصى اعتمادنمى شود کرد و رأى به آنان موجب مسئولیت خواهد بود.»[24]
5/1/3 - امانتدارى
در فرهنگ اسلامى به مقوله امانت و امانتدارى و مزین بودن انسان به این صفت والاى اسلامى توجه ویژه اى شده است.
حضرت امام خمینى نیز از نظام اسلامى، به «امانت» تعبیر کرده و صاحب امانت را هم حضرت ولى عصر (عج) معرفى نموده اند:
«خداوند همه را از این قیدهاى شیطانى رها فرماید تا بتوانیم این امانت الهى رابه سر منزل مقصود برسانیم و به صاحب امانت حضرت مهدى موعود ارواحنالمقدم الفداء رد کنیم.»[25]
حتى صریحاً مجلس را به عنوان «امانت خدا» معرفى کرده و نمایندگان مجلس را مکلف به حفظ این امانت الهى؛ چنانکه مى فرماید:
«تو مکلفى حفظ کنى مجلس را، امانت خداست و حفظش امروز به این است که... یک مجلس خوب باشد.»[26]
5/1/4 - حسن سابقه:
همانطور که نیز قبلاً اشاره گردید یکى از راههاى شناخت و انتخاب نماینده اصلح،تحقیق از سابقه و عملکرد او در گذشته و حال مى باشد زیرا که اگر سابقه افراد، کردار ورفتار و گفتارشان در گذشته بررسى نشود و اگر در سابقه فکرى و عملى آنها نقطه ضعفى وجود داشته باشد، همین نقطه سیاه در مواقع حساس ضربه خود را به مردم و نظام واردخواهد ساخت. و از آنجا که در انتخابات مجلس انتخاب نماینده اصلح مورد نظر مى باشدپس بایستى افراد داراى حسن سابقه در همه ابعاد و زوایا را انتخاب کرد و حضرت امام(ره) نیز از این صفت به عنوان یکى از ملاک ها و معیارهاى انتخاب نام برده است:
«امید است ملت مبارز، متعهد، به مطالعه دقیق در سوابق اشخاص و گروهها، آراءِخود را به اشخاص دهند که... به حسن سابقه و تعهد به قوانین اسلامى... معروف و موصوف باشند.»[27]
«افراد باید اولاً مسلمان باشند، ثانیاً معتقد به نهضت باشند، امین باشند درکارهایشان ایمان حقیقى داشته باشند، متعهد باشند نسبت به احکام اسلام، سوابق انحراف و سوءِ نداشته باشند»[28]
البته حسن سابقه اشخاص تا زمانى معتبر است که به همان صفت موصوف باشند واگر در گذر زمان فردى به علل مختلف در مواضع، رفتار و گفتار خویش تحت تأثیرالقائات منحرفین قرار گرفت و مثلاً این تغییر رفتار و موضع در تناقض با سابقه نیکو وانقلابى اشخاص بود از درجه اعتبار ساقط مى باشد. زیرا که بنا به وصیت حضرت امام(ره) «میزان حال فعلى افراد است»
5/1/5 - ساده زیستى:
اسارت در چنگال جاذبه هاى دنیایى و غرق شدن در زندگى اشرافى و تجملى توسطانسانهاى غیر مهذب و ضعیف به عنوان، آفت اصلى، مسئولین نظام و انقلاب را تهدیدمى کند و اشخاص از این مهلکه جان سالم به در خواهند برد که در مسیر تهذیب نفس طى طریق نموده اند و توانسته اند که نفس سرکش خود را رام کنند.
حضرت امام خمینى که خود اسوه ساده زیستى و زهد بود خطاب به نمایندگان دوره سوم مجلس فرمود:
«اگر بخواهید بى خوف و هراس در مقابل باطل بایستید و از حق دفاع کنید و ابرقدرتان و سلاح هاى پیشرفته آنان و شیاطین و توطئه هاى آنان در روح شما اثرنگذارد و شما را از میدان به در نکند، خود را به ساده زیستى عادت دهید و ازتعلق قلب به مال و منال و جاه و مقال بپرهیزید، مردان بزرگ که خدمت هاى بزرگ براى ملت هاى خود کرده اند اکثراً ساده زیست و بى علاقه به زخارف دنیابوده اند، چراکه با زندگانى اشرافى و مصرفى نمى توان ارزشهاى انسانىِ اسلامى را حفظ کرد.»[29]
و نیز فرموده اند:
«آنهایى که اسیر هواهاى پست نفسانى و حیوانى بوده و هستند، براى حفظ یارسیدن به آن تن به هر ذلت و خوارى مى دهند و در مقابل زور و قدرتهاى شیطانى خاضع و نسبت به توده هاى ضعیف، ستمکار و زورگو هستند ولى وارستگان برخلاف آنانند»[30]
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۰ساعت ۱۲:۵۳ ب.ظ توسط سیدیحیی غفاری قره باغی
|
