چشم اندازى بر انتخابات مجلس در اندیشه تابناک امام خمینی (ره) (3)

آسیب هاى عدم حضور در انتخابات

یکى از آسیب هایى که نظام اسلامى را تهدید مى کند بى تفاوتى مردم نسبت به سرنوشت و یا عدم حضور در برنامه هاى انجام تکالیف شرعى و سیاسى از جمله انتخابات مجلس شوراى اسلامى است.
امام مى فرماید:
«اگر در مجلس آینده یک دوم عقب نشینى کنیم، در آینده نزدیک ما را کنارخواهند گذاشت باید قهر نکنیم و کوشش کنیم»[1]
«اگر مسامحه کنید مسئول هستید پیش خداى تبارک و تعالى. اگر نروید و رأى ندهید و آن ها که جدیت دارند به این که وارد بشوند در مجلس و به هم بزننداوضاع ایران را، خداى نخواسته آنها بردند، مسئولیتش به عهده شماست»[2]
ضرورت تحقیق جهت تشخیص نامزدهاى اصلح
مجلس شوراى اسلامى در نظام جمهورى اسلامى از جایگاه و قدرت بسیار بالایى بهره مند است، به گونه اى که هیچ کس نمى تواند آن را منحل کند همچنین:
1 - مجلس مى تواند تأثیرات اساسى بر قوه مجریه بر جاى گذارد بدین صورت که مى تواندبالاترین شخص قوه مجریه یعنى رئیس جمهور و وزرا را استیضاح نموده و بر عملکرددولت و وزارتخانه ها و سازمانهاى دولتى نظارت کامل داشته باشد.
2 - مجلس شوراى اسلامى تأثیرگذار بر روند عملکرد دولت است یعنى با تصویب قوانین خاص، اعلام نظر در مورد لوایح دولت، تنظیم بودجه سالانه و حق تحقیق و تفحص ازدولت و همچنین اختیار داشتن حق اعلام اعتماد یا عدم اعتماد به وزراء داراى نقش کلیدى در شکل گیرى ترکیب هیأت دولت نیز مى باشد.
3 - همچنین قوه مقننه با تصویب قوانین خاص قضایى، دخالت در میزان و تنظیم بودجه قوه قضائیه، حق اعلام اعتماد یا عدم اعتماد به وزیر دادگسترى مى تواند تأثیر محسوسى برعملکرد قوه قضائیه داشته باشد.
در اندیشه سیاسى حضرت امام (ره) مجلس شوراى اسلامى داراى جایگاهى مهم مى باشد چنانکه آن حضرت، مجلس شوراى اسلامى را از همه قوا بالاتر[3] دانسته،مى فرماید:
«باید عرض کنم یکى از امورى که مطمح نظر آنهایى است که مى خواهند این انقلاب را به شکست برسانند قضیه مجلس است. مجلس یک چیزى است که دررأس همه امورى که در کشور است واقع است؛ یعنى مجلس خوب همه چیز راچشم اندازى بر انتخابات مجلس
خوب مى کند و مجلس بد همه چیز را بد مى کند»[4]
حضرت امام (ره) در قسمت دیگرى از سخنان خود لطمه به مجلس را لطمه به جمهورى اسلامى[5] و اصلاح امور را در گروه اصلاح مجلس[6] دانسته و مى فرماید:«مجلس محلى است که اکثریت قاطع مسائل مهم کشور بى واسطه یا باواسطه به آن وابسته است»[7] و تمام کارهاى کشور با دست مجلس ها اصلاح مى شود[8] و همچنین تمام«بدبختى ها در حکومت از مجلس سرچشمه گرفت. مجلس است که اساس یک کشور رابه صلاح مى کشد یا اساس یک مجلس را رو به فساد مى برد[9].
بدیهى است که فرایند مشارکت و رأى دادن مردم متأثر از عواملى است که نقش اصلى را در شکل دهى و جهت بخشى آن ایفا مى کند در این راستا عامل تحقیق و شناخت از نامزدها موجب افزایش ضریب درصد حضور نمایندگان شایسته و اصلح را فراهم ساخته و تشکیل مجلسى با جایگاه و نقش ویژه را رقم خواهد زد. این مهم به وسیله شناخت و آشنایى با افکار، برنامه ها و توانایى هاى نامزدها و تطبیق آن با عملکرد والگوهاى ارائه شده مکتبى است.
حضرت امام (ره) در این راستا تمام اقشار جامعه را متوجه این نکته مى سازد که بابصیرت کامل به صحنه انتخابات وارد نشوند و از هر گونه مسامحه در هر مرحله اى ازاین فرایند پرهیز نمایند. چنانکه فرموده است:
«اگر در انتخابات مسامحه کنیم، مطمئن باشید که از راه مجلس به ما لطمه مى زنند»[10]
تأکید حضرت امام (ره) بر مشارکت آگاهانه به حدى است که حکم شرعى خود راچنین بیان مى کند:
«احدى شرعاً نمى تواند به کسى کورکورانه و بدون تحقیق رأى بدهد و اگر درصلاحیت شخصى یا اشخاص تمام افراد و گروهها نظر موافق داشتند، ولى رأى دهنده تشخیص اش برخلاف همه آنها بود، تبعیت از آنها صحیح نیست و نزدخداوند مسئولیت دارد و اگر گروه یا اشخاص، صلاحیت فرد یا افرادى راتشخیص دادند و از این تأئید براى رأى دهنده اطمینان حاصل شد، مى تواند به آنها رأى دهد»[11]

چشم اندازى بر انتخابات مجلس در اندیشه تابناک امام خمینی (ره) (4)فرایند تحقیق

فرایند تحقیق

از آن جا که اولین گام در فرایند رأى دهى، تحقیق و شناخت نامزدها مى باشد به راههایى که به شکل گیرى و جهت بخشى این فرایند کمک خواهد کرد مى توان شرح ذیل اشاره داشت:
1 - شناخت کامل:
بدین معنا که یک نامزد نمایندگى چگونه فکر مى کند؛ و چه تفکرى بر سیستم رفتارى او حاکم است؟ در رابطه با حاکمیت اسلامى، ارکان حکومت اسلامى اعتقاد به ولایت مطلقه فقیه، مسائل سیاست خارجى، مسائل اقتصادى، فرهنگى، سیاسى، مطالبات مردمى، نیازهاى اجتماعى... چگونه مى اندیشد؟ و چه برنامه و راهکارهایى براى آینده اندیشیده است؟ یا به مقوله قدرت و خدمت چه رویکردى دارد؟
انتخاب کنندگان ضمن تحقیق و مطالعه و شناخت از رفتار نامزدها مى توانند به مقایسه و تطبیق عملکردها روى آورده و حوزه عملکرد و رفتار سابق آنان را بررسى نمایند که چه کارنامه اى از خود به جاى گذارده اند یعنى یک نامزد در حوزه عملکردسابق خود چگونه کار کرده است؟ سپس نتیجه این بررسى یعنى سنجش رفتار وعملکرد سابق با ویژگیها و وظایف خطیر فعلى را با هم تطبیق داده و به این سؤال پاسخ دهد که آیا چنین جایگاهى را مى تواند احراز نماید؟
حضرت امام (ره) در زمینه انتخاب شوندگان مجلس شوراى اسلامى همواره دغدغه ونگرانى خاصى را ابراز نموده اند که مبادا اشخاص فرصت طلب و اهل تزویر با بهره گیرى از شعارهاى عوام فریب و به ظاهر خوش خط و خال، افکار عمومى را منحرف ساخته و با خود همراه سازند از این رو براى جلوگیرى از این خطا همواره مردم را به هوشیارى و مطالعه سوابق اشخاص و گروهها توصیه مى نمودند تا بدین طریق انقلاب اسلامى را ازخطر نفوذ عوامل و عناصر نفوذى و فرصت طلب برهانند چنانکه آن حضرت فرموده اند:
«خوف آن دارم که تبلیغات براى اشخاص که به اسلام و جمهورى اسلامى اعتقادندارند و اعمال و گفتار آنان در این یک سال شاهد آن است و اکنون براى راه پیدا کردن به مجلس و براى کارشکنى و جنجال در محیط مقدس مجلس شوراى اسلامى، خود را هوادار اسلام و مسلمانان جا مى زنند، در قشرى از ملت و جوانان پاک دل تأثیر کند و آراى مقدس خود را به کسانى دهند که به نفع اجانب، با اسلام و جمهورى اسلامى مخالفت اساسى دارند. امید است ملت مبارزو متعهد با مطالعه دقیق در سوابق اشخاص و گروهها آراى خود را به اشخاص دهند که به اسلام عزیز و قانون اساسى وفادار باشند و از تمایلات چپ و راست،مبرا باشند و به حسن سابقه و تعهد به قوانین اسلامى و خیر خواهى امت معروف و موصوف باشند. باید ملت شریف بدانند که انحراف از این امر مهم اسلامى،خیانت به اسلام و کشور است.[1]
2 - مشورت کردن:
مقوله مشورت، در وصیت نامه سیاسى - الهى و دیگر سخنرانى هاى حضرت امام مورد توجه و تأکید قرار گرفته است. زیرا که سلامت عمل و رفتار انسانى در هرحوزه اى، مرهون مشورت است که در حقیقت از برکاتِ عقل جمعى بهره مند مى شود.همانگونه که پیامبر اکرم(ص) نیز فرموده اند: «هیچ قومى مشورت نکردند جز آنکه به بهترین امور، راهنمایى شدند.»[2]
حضرت امام (ره) با اعتقاد به اصل شورا آحاد مردم را در امر انتخاب نمایندگان صالح به دو قشر مذکور، برمى شمردند. از نگاه حضرت امام (ره) کسانى از این دو قشر روحانى و تحصیل کرده مى توانند مورد مشورت قرار گیرند که در کنار تعهد، تقوا و اطلاع ازمجارى امور، نسبت به جمهورى اسلامى متعهد بوده و به قدرتهاى استثمارگر وابسته نباشندلذا با عنایت به این موضوع که اگر آحاد مردم بدون شناخت و تحقیق و مشورت و به سادگى به امر مهم و سرنوشت ساز انتخابات برخورد نمایند و یا اینکه حب و بغض هاى سیاسى و باندى را بر مصالح عالى کشور و رضاى خداوند تبارک و تعالى مقدم دارندمشکلات و آفاتى پدید مى آید و سنگر قانونگذارى کشور، اسیر چنگال ذلت پرستان شیفته وابستگى خواهد گشت. امام راحل به منظور جلوگیرى از تکرار ایام تلخ مجلس درعصر طاغوت و مشروطه و به منظور افزایش ضریب شناخت مردم در مورد سوابق اشخاص و نامزدها، مشورت میان نیروهاى متعهد را سفارش نموده اند[3] و به مناسبت سومین دوره انتخابات مجلس مى فرماید:
«جامعه اسلامى ایران که به این بیعت و این پیمان بزرگ وفادار مانده اند، مسلَّم قدرت انتخاب اصلح را دارند، البته مشورت در کارها از دستورات اسلامى است و مردم با متعهدین و معتمدین خویش مشورت مى نمایند.»[4]
با بررسى زندگى سیاسى حضرت امام (ره) شاهد خواهیم بود که، همواره گروه ها وتشکل هاى سیاسى را تشویق و ترغیب به حضور در صحنه هاى انتخابات و ارائه نامزدهاى مورد نظر مى نمودند ولى مردم را تنها به سمت افراد معتمد و متدین به ویژه قشرروحانیون و دانشجویان وفادار به اسلام و آرمان هاى انقلاب سفارش مى نمودند این دوقشر در دیدگاه حضرت امام (ره) از جایگاه ویژه اى برخوردارند تا آنجا که در این زمینه مى فرماید:
«این دو قطب که هر دو مأمور آدم سازى هستند، قطب دانشگاه مأمور آدم سازى هست و قطب روحانیت مأمور آدم سازى هست و کارشناس شریف ترین کارهاست براى این که همان کار انبیاست و مسئولیت شان هم بالاترین مسئولیت هاست؛ براى این که در این جا همه چیز درست مى شود، تمام نظراجانب به این دو قطب دوخته شده است.»[5]
حضرت امام (ره) همانطور که اشاره گردید براى جلوگیرى از تکرار ایام تلخ مجلس در مقطع تاریخى عصر مشروطه، مشورت با روحانیت و طبقه تحصیل کرده و دانشگاهىِ مشهور به تقوا و متعهد به جمهورى اسلامى را به مردم توصیه کرده اند:
«علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد والا کار از دست همه خارج خواهد شد واین حقیقتى است که بعد از مشروطه لمس نموده ایم چه هیچ علاجى بالاتر ووالاتر از آن نیست که ملت در سرتاسر کشور، در کارهایى که محول به اوست،بر طبق ضوابط اسلامى وقانون اساسى انجام دهد و در تعیین رئیس جمهور ووکلاى مجلس با طبقه تحصیل کرده متعهد و روشن فکر با اطلاع از مجارى امورو غیر وابسته به کشورهاى قدرتمند استثمارگر، و اشتهار به تقوى و تعهد به اسلام و جمهورى اسلامى مشورت کرده و با علما و ورحانیون باتقوا و متعهد به جمهورى اسلامى نیز مشورت نمایند.»[6]

+ نوشته شده در  سه شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۰ساعت ۱:۱۶ ب.ظ  توسط سیدیحیی غفاری قره باغی   |