چشم اندازى بر انتخابات مجلس در اندیشه تابناک امام خمینی (ره)(۱)
در آستانه نهمین دوره انتخابات مجلس شوراى اسلامى قرار داریم به سبب اهمیت این نهاد در نظام جمهورى اسلامى و همچنین شرایط و نیازهاى جامعه و مطالبات به حق مردم در سال نهضت خدمت رسانى به مردم شایسته است که با رجوع به اندیشه سیاسى حضرت امام (ره) اهمیت انتخابات ضرورت شرکت در انتخابات، ضرورت دقت نظر وتشخیص کاندیداى اصلح، ویژگى هاى یک نماینده مجلس را تبیین نمود.
حضرت امام (ره) در وصیت نامه سیاسى - الهى خویش در موضوع انتخابات ومجلس شوراى اسلامى ابتدا به انحرافات وکلاى مجلس شوراى ملى در عصر مشروطه پرداخته، به ویژه آنکه مجلس شوراى ملى عصر منحط پهلوى، تنها ابزارى بود که نمایندگان غیرمردمى و درباره آن با اشاره استکبار جهانى، کشور را به تباهى و فسادکشاندند.
بنیانگذار جمهورى اسلامى پس از یادآورى این قطعه از تاریخ معاصر ایران، پیامبرگونه، امت اسلامى را در امر ضرورت و اهمیت انتخابات و نحوه گزینش نمایندگان مجلس شوراى اسلامى به نکاتى اساسى و سرنوشت ساز سفارش مى نمایند. زیرا که آن پیرفرزانه و روشن ضمیر، »مجلس شوراى اسلامى را حاصل خون جمعیتى مى داند که وفادار به اسلام بودند[1] مجلسى که »فراهم آمد از الله اکبرهاى مردم«[2] بود و بر همین اساس ازآن به »عصاره زحمت هاى طاقت فرساى ملت مسلمان«[3] یاد کرده و آن را در بالاترین مقام کشورى[4] دانسته اند، چرا که »اکثریت قاطع مسائل کشور، بى واسطه یا با واسطه به آن وابسته است«[5] این رویکرد جایگاه مجلس شوراى اسلامى در اندیشه حضرت امام(ره) بس رفیع کرده، به طورى که ایشان مجلس را در رأس تمام امور[6] دانسته است وخطاب به نمایندگان مجلس شوراى اسلامى مى فرمایند: »شما نمایندگان محترم مى توانید بایک رأى خود خدمت ارزشمندى به خلق خدا نمایید و بالعکس، و مى توانید یک خطربزرگ را از کشور و اسلام رفع کنید و بالعکس«[7]
چشم اندازى بر انتخابات مجلس در اندیشه تابناک امام خمینی (ره) (2)
ضرورت شرکت در انتخابات
1 - وظایف و کارکرد مجلس در نظام اسلامى
با توجه به جایگاه رفیع مجلس در اندیشه سیاسى حضرت امام (ره) مجلس شوراى اسلامى وظایف مهمى را بر عهده دارد که مهمترین آن موضوع قانونگذارى است. در این راستا مجلس باید با نگرشى جامع و کارشناسى اى دقیق، خلأهاى موجود را از زوایاى گوناگون بررسى کرده از طریق کمیسیونهاى تخصصى به تهیه و تدوین قوانین براى اداره مملکت بپردازد. همچنین با توجه به لوایح پیشنهادى قوه مجریه و قوه قضائیه، اقدام به تهیه و تصویب قانون نماید. در اندیشه سیاسى حضرت امام (ره) «مجلس خوب همه چیز راخوب و مجلس بد همه چیز را بد مى کند»[1] پس به طور کلى نتیجه کار و عملکرد مجلس به آینده نظام و مردم مرتبط است.
با توجه به حیطه وسیع اختیارات نمایندگان مجلس که از قانونگذارى شروع و تامرحله نظارت بر حسن اجراى قانون ادامه مى یابد، به راحتى جایگاه رفیع مجلس مشخص مى گردد و با عنایت به فرمایش حضرت امام (ره) که «مرکز همه قانونها وقدرتها مجلس است»[2]، پس به لحاظ شرعى و عقلى نمى توان نسبت به این امر مهم وحیاتى بى تفاوت بود، لذا ضرورت شرکت در انتخابات مجلس شوراى اسلامى امرى اجتناب ناپذیر گردد.
از دیدگاه امام (ره)، ماهیّت «رأى» و شرکت در انتخابات از دو زاویه قابل تبیین است.
1 - حق مردم در تعیین سرنوشت خویش در حاکمیت مردم سالارى دینى
2 - تکلیف گرایى مردم نسبت به حفظ نظام و دستاوردها و آرمانهاى آن
1 - حق مردم در تعیین سرنوشت:
در نظام مردم سالارى دینى از دیدگاه امام، مردم بر اساس آموزه هاى دینى حق تعیین سرنوشت دارند و در پیدایش نهادهاى مدنى و قانونى دخالت مى کنند.
قبل از پیروزى انقلاب مردم به صورت راهپیمایى میلیونى سرنوشت خود را مشخص مى کردند و پس از انقلاب با حضور در رفراندم در تعیین نوع نظام و سایر انتخابات سرنوشت خود را در تثبیت نظام و انتخاب کارگزاران مشخص مى کردند. و این یک حق اساسى، قانونى ملى و اسلامى مردم در حاکمیت نظام است.
امام خمینى درباره حق ملت ایران در تعیین کارگزاران مى فرماید:
«این مردم هستند که باید افراد کاردان و قابل اعتماد خود را انتخاب کنند ومسئولیت امور را به دست آنان بسپارند»[3]
امام درباره حق مردم در تعیین نماینده مجلس شوراى اسلامى مى فرماید:
«مجلس شورا[ى اسلامى] را باید ملت خودش وکلا [را] تعیین کنند».[4]
و درباره حق عزل نمایندگان مخالف نظام اسلامى مى فرماید:
«ملت اگر وکلاشان خواستند برخلاف اسلام عمل بکنند، مردم مختارند که وکلارا عزلشان کنند بریزند دور»[5]
اثرات مثبت نقش و حق مردم در تعیین سرنوشت سیاسى عبارتند از:
1 - احساس مسئولیت در قبال سرنوشت کشور توسط تک تک آحاد مردم.
2 - نمایش جلوه اى از مشارکت سیاسى مثبت.
3 - رشد و تقویت و انسجام اجتماعى.
4 - مشروعیت بخشى به نظام سیاسى در عرصه هاى بین المللى و جهانى.
5 - نمایش مردمى بودن نظام.
6 - نشان دادن شعور، رشد و آگاهى سیاسى مردم.
7 - نمایش قدرت و حمایت مجدد از نظام مقدس جمهورى اسلامى و ولایت مطلقه فقیه.
8 - انتخاب نمایندگان شایسته و صالح.
چشم اندازى بر انتخابات مجلس
2 - تکلیف شرعى مردم نسبت به حفظ نظام اسلامى
حفظ نظام اسلامى بر پایه ارکان و نهادهاى مدنى و حکومتى بنیان شده و قوام یافته است بر مردم ایران یک تکلیف شرعى است.
حضور در صحنه هاى سیاسى، اجتماعى دفاع از نظام و حضور در پاى صندوق هاى رأى در تمام انتخابات از جمله انتخابات مجلس شوراى اسلامى یکى دیگر از مصادیق تکلیف شرعى مردم براى حفظ نظام اسلامى است.
امام مى فرماید:
«مردم هم خودشان مکلفند به این که شرکت کنند در انتخابات، نروند کنار،تکلیف است، حفظ اسلام است، رفتن کنار خلاف تکلیف است. خلاف مصالح اسلام است، مردم اگر حضور نداشته باشند و خداى نخواسته لطمه اى به اسلام وارد بشود، مسئول هستند.»[6]
از این رو امام همواره روحانیت، مبلغان و نخبگان را به ترویج فرهنگ تکلیف گرایى در میان مردم دعوت مى کردند تا این تکلیف شرعى را براى مردم تبیین نمایند.
مسئولیت خطیر مشارکت سیاسى مردم در انتخابات از دیدگاه حضرت امام(ره) به حدى است که آن حضرت مقوله انتخابات را در کنار نماز قرار داده و مى فرماید:
«باید همه شما، همه ما از زن و مرد، هر مکلف، همانطور که باید نماز بخواندهمانطور باید سونوشت خودش را تعیین کند»[7]
بهتر است که در مضامین این عبارت بیشتر دقت کرد، و اینگونه مقایسه کرد که آیافرد مسلمانى که به سن تکلیف رسیده مى تواند نماز را ترک کند؟ و امّا چرا همسنگ با نمازقرار دادند؟ و یا اینکه چرا با سایر اعمال عبادى دیگر سنجیده نشده است؟ آیا جز این است که نماز ستون دین است و تمام اعمال دیگر در سایه آن به پا مى شود؟
زیرا شرکت در فرائض و واجبات سیاسى نظام همانند واجبات دینى است همانگونه نماز باعث قوام دین است حضور مردم در انتخابات هم عامل مؤثر در قوام و دوام نظام سیاسى اسلام است
+ نوشته شده در شنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۰ساعت ۹:۵۳ ق.ظ توسط سیدیحیی غفاری قره باغی
|
